در نکته ی ادبی درس دوم کتاب هشتم ص.21با تشبیه و پایه های آن بیشترآشنا می شویم.

وقتی از ما می خواهند که در عبارتی یا بیتی تشبیه و پایه های آن را بیابیم ممکن است این سوال مطرح شود:

ارکان تشبیه را در عبارات زیر پیدا کنید  یا 

پایه های تشبیه را مشخص کنید یا

عناصر تشبیه را معلوم کنید یا

آرایه ی ادبی تشبیه را در عبارت زیر بیابید

به هر صورت باید با پایه های تشبیه آشنا بود .ساده ترین نوع تشبیه آن است که هر چهار رکن در آن آمده باشد که عبارتست از:مشبه.مشبه به.وجه شبه ادات تشبیه

به این نوع تشبیه مفصل می گویند.مثلا: علم همچون بال انسان را به مقام بالا می رساند

اگر در تشبیه وجه شبه حذف شده باشد زیبایی آن بیشتر می شود که به آن تشبیه مجمل می گویند :علم همچون بال است

اگر ادات هم حذف شود و مشبه و مشبه به باقی بماندخیال انگیزی بیشتر می شود گویی خواسته ایم همانندی را به اوج خود برسانیم در این حالت تشبیه از نوع  بلیغ   است:علم بال است.

اگر جای مشبه و مشبه به عوض شود و با کسره به صورت مضاف و مضاف الیه بیاید همان تشبیه بلیغ است که به آن اضافه ی تشبیهی می گویند :  بال علم

در عبارت زیر کدام نوع تشبیه آمده است؟

      سوال علم بال است مرغ جانت را       ///      بر سپهر او برد روانت را

 

در شعر زیر عناصر تشبیه را مشخص کنید.

 سوال  قد دراز تو جانا به نردبان ماند//لبت به جوی و دماغت به ناودان ماند


ز دیدن تو فتادم به یاد فصل خزان //چرا که رنگ تو بر کاه و زعفران ماند


دهان تو نتوان گفت پسته یا عناب// که گاه خنده به دولاب و مرغدان ماند


بود دو گوش تو چون دسته های کوزه ی آب // برای بلبل بی لانه آشیان ماند

 

 

 

لباس گریه کند بر تنت که هیکل تو // به مومیایی فرعون باستان ماند


به راه رفتن تو خرس می برد حسرت // چرا که پای تو چون پای اشتران ماند


بدین قیافه که دادت خدات عجب نبود // که تا قیامت اگر از تو داستان ماند


نوشت وصف جمالت جهادی از سر طنز // که بعد مردن تو نیز جاودان ماند        متفکر



موضوعات مرتبط: انواع تشبیه واضافه تشبیهی , شعر طنز در تشبیه , تشبیه مجمل , قد دراز تو جانا به نردبان ماند

تاريخ : ۱۳٩۱/٧/۳٠ | ۸:٤۸ ‎ب.ظ | نویسنده : وینا | نظرات ()