آغاز فصل دوم .فارسی نهم.

متن کامل غزل 

 

 

برسینه داغ های تمنا نوشته ایم

یک لاله زار نسخه ی سودا نوشته ایم

 

هر جا در این بساط خس ما به پرده ای است

مضمون رنگ عجز خود آن جا نوشته ایم

 

منشور تاج اگر به سر گل نهاده اند

ما هم برات آبله بر پا نوشته ایم

 

خواهد به نام جلوه ی او واشکافتن

از چشم بسته طرفه معما نوشته ایم

 

حاجت به نامه نیست که در سطرهای آه

اسرار پر فشانی دل وانوشته ایم

 

بر نسخه ی بهار خط نسخ می کشد

رنگ شکسته ای که به سیما نوشته ایم

 

پهلوی لاغریست که هم نقش بوریاست

سطری که بر جریده ی دنیا نوشته ایم

 

دیگر زنقش نامه ی اعمال ما مپرس

نظاره ای به لوح تماشا نوشته ایم

 

از گرد ما همان خط زنهار خواندنی است

تا آسمان چو صبح الف ها نوشته ایم

 

از صفحه کلک وحشت ما پیش رفته است

امروز هم ز نسخه ی فردا نوشته ایم

 

مشق خیال ما به تمامی نمی رسد

ای بی خودان همه ورقی نا نوشته ایم

 

در زندگی مطالعه ی دل غنیمت است

خواهی بخوان و خواه مخوان ما نوشته ایم

 

"بیدل"مآل سرکشی اعتبارها

پیش از فنا به نقش کف پا نوشته ایم

 

 

منبع:

(کلیات میرزا عبدالقدر بیدل دهلوی.براساس نسخه ی خال محمد و خلیل الله خلیلی.به کوشش فرید مرادی.تهران.زوار.87.بخش دوم غزلیات.از جلد اول.ص:1047)

 

 

تحلیل تک بیت کتاب فارسی:

 

مفهوم:

توجه به شناخت خود و اهمیت آن به عنوان یک وظیفه و مسؤولیتی که بر عهده ی هر کس است.

 

 

نکات ادبی:

مطالعه ی دل: دل به کتابی تشبیه شده که باید مطالعه کرد:اضافه ی استعاری

مراعات نظیر:مطالعه.نوشته ایم.بخوان

 

واج آرایی در حرف:خ/الف

 

تضاد وطباق:بخوان و نخوان

 

جناس اختلافی:بخوان/نخوان

 

جناس افزایشی:خواهی/خواه-البته برخی معتقدند چون تغییری در معنا ایجاد نشده جناس نیست(؟)

 

 

 

نکات زبانی:

 

چهار جمله

 

فعلها: است -بخوان- نخوان - نوشته ایم

 

 

 یک نکته:

خواه/خواهی

وقتی حرف ربط است که به معنی "چه " و مانند آن باشد و برای تسویه باشد و به طور مکرر به کار رود:

 

خواهی بیا و خواه  نیا  من که می روم

خواه امروز بگویی خواه فردا بالاخره موضوع  معلوم می شود.

تو خواه از سخنم پند گیر و خواه ملال

 

خواهی/خواه : درمعنای (چه)حرف ربط تسویه است .

زندگی :متمم

مطالعه:مسندالیه یا نهاد

دل:مضاف الیه

غنیمت:مسند

ما:نهاد یا فاعل

 

قالب شعر :غزل /ردیف :نوشته ایم/تعداد کامل ابیات:13بیت

 

دو کلمه ی غنیمت /مطالعه از کلمات عربی است.

 



موضوعات مرتبط: تحلیل بیت:در زندګی مطالعه ی دل غنیمت است , بیدل و غزل : در زندګی مطالعه ی دل غنیمت است , در زندگی مطالعه ی دل غنیمت است

تاريخ : ۱۳٩٤/٧/۱٧ | ۳:٢٢ ‎ق.ظ | نویسنده : وینا | نظرات ()