هم خانواده های برخی واژه ی غیر فارسی از کتاب فارسی پایه ی نهم

 

1.کبریا:کبیر، اکبر

2.عزّ: عزیز، عزت، معزّز،اعزاز

3.جلال:جلیل ،مجلّـل

4. ثنا: اثنیه( جمع مکسر)

5. مبطلان: باطل، ابطال

6.مصطفی: (ریشه : ص.ف.ی) اصطفا،صفیه، مصفّا

7. اهل: اهالی، متأهّل، اهلی

8. بساط: مبسوط، انبساط،منبسط

9. عاید:(ریشه :ع.و.د) معاودت،عودت

10. عار: (ریشه :ع.ی.ر)اَعیار،تعایـُر (عار یعنی عیب وننگ)

11. قهر: قاهر ،مقهور،قهار

12.تاریخ:مورّخ، تواریخ(تاریخ یعنی زمان وقوع واقعه ای)

13. غنیمت: اغتنام، مغتنم،غنایم

14. غنی : اغنیا، مغنی

15.امان: امن،مؤمن،ایمان،ایمن

16.جمال: جمیل، جمیله،تجمل

17. حاجت: احتیاج،حوایج،محتاج

18. محنت: امتحان، ممتحن

19.عضو: اعضا،عضویت


20.طراوت: طری(ریشه:ط.ر.و

 

21.غریب:غریبه،غـرَبا

22.عبور:عابر، عَبّار(بسیار عبور کننده)

23.رخصت:مرخص،ترخّص

24. موج:امواج،تموّج

25.تمام:متمم،تمامیت

26.سلطان:تسلط،مسلّط،سلاطین

27.ردیف:مترادف، مردّف

28.قافیه:مقفّا، قفا (ریشه:ق.ف.ی)

29.صفت:موصوف،توصیف(ریشه:و.ص.ف)

30.فضیلت:فضایل،تفضیل

31.قافله:قوافل

32.ملحق:الحاق.لحوق

33. فرصت: فرَص،تفارص

34.حیات:حیّ،یحیی

35.یزید: زیاد،زائد (ریشه:ز.ی.د)

36.منتهی:نهایت،انتها،نهایی

37غایت:غایی،(ریشه:غ.ی.ی)

38.مَقرّ:قرار،استقرار،مستقـر

39.یُمن: میمنت،میمون

40.سکوت:ساکت،مسکوت

 

41.رعایا:رعیت،راعی

42.امیر:امارت،مأمور،اُمرا

43.عهده:معاهده،تعهّد

44.شرارت:شرّ، شرور

45.تقوا:متقی،تقی

46.تحویل:متحوّل،تحوّل

47.هدر:تهدیر،مهدور

48.مُحال:( غیر ممکن.از ریشه:ح.و.ل)) مستحیل

49. مَحال ( یعنی محلّه ها)محلّه

50. بلا:ابتلا،مبتلا

51.التفات : (ریشه:ل.ف.ت)ملتفت ، تلفُّت یعنی به یک روی توجه کردن

52.ملاطفت (ریشه: ل.ط.ف) لطف،لطیف

53. توقّف: وقف،متوقف

54.معاش:عیش،معیشت

55.اشتغال:شغل،شاغل

56.رفیع:مرتفع، مرفوع

57.تدریج:تدرّج، درجه،مدرّج

58.نور: منیر،انوار

59. حساب:حاسب،محاسبه

 60. کاهل:کهولت،کهولیت،کهل

61. حقّه (جعبه ی کوچک جواهر) : حُقوق.حِقاق.حُقَق(جمع های مکسّر)

62.قیامت: قائم،قیام

63.مطالعه: اطّلاع،مطّلع

64.اصلاح:مصلح،صلاح

65. انتخاب:منتخب،نخبه

66.مستمع:سماع،سمع،مسموع

67. میل:امیال،تمایل،متمایل،مُیول،میلان،ممیله،ممایلت

68.ملال: ملالت،ملول،ممِلّ

(تفاوت ملال و ملول از نظر معنا و نوع کلمه:ملال یعنی بیزاری به ستوه آمدن و یک مصدر عربی است ولی ملول یعنی کسی که بیزار است . به ستوه آمده،بیزار،اندوهگین؛ بنابراین صفت است)

69.تقدیر:مقدّر،قدر (به معنای اندازه گیری)

70.مسخّر: تسخیر،سُخره

71.نقد.انتقاد.منتقد.نقّاد.نقود

 

منبع برای ریشه یابی و معانی برخی واژه ها:المنجد الطلاب.فرهنگ دهخدا و معین



موضوعات مرتبط: همخانوادهی واژه ها ی فارسی نهم

تاريخ : ۱۳٩٤/٧/۸ | ۸:٠۱ ‎ق.ظ | نویسنده : وینا | نظرات ()