تفاوت ردیف وقافیه

س.تفاوت قافیه و ردیف را بگین  مثلا :

          به نام خدایی که جان افرید         سخن گفتن اندر زبان افرید.        

چرا ردیف ندارد ؟!        

 

قافیه

به کلماتی که آهنگ و حروف آخرشان در شعر یکسان باشد،قافیه می گویند . مثلا :در بیت بالا (جان و زبان )کلمات هم قافیه اند.

ردیف

به کلماتی که در پایان مصراع عینا تکرار می شود و بعد از قافیه می آید،به شرطی که تفاوت معنایی نداشته باشد ردیف گویند . مثلا در بیت بالا( آفرید ) ردیف است.  

 

بنابراین مطلبی که درآن کتاب کمک درسی در این باره آمده است،درست نیست و یک اشکال چاپی است. 


البته در برخی از نسخه های بوستان سعدی بیت آغازین چنین است:

           به نام خداوند جان آفرین     حکیم سخن در زبان آفرین

 

 

 

چندنکته:

1. آمدن ردیف در شعر لازم نیست ولی قافیه در شعر (بسته به نوع شعرش ) ضروری است. می بینیم که در برخی اشعار با آن که قافیه دارد ، ردیف ندارد و اشکالی هم ندارد. مثلا:

محال است سعدی که راه صفا          توان رفت جز بر پی مصطفی

 

2. گاهی اوقات کلماتی که  پایان مصرع می آید با آن که عینا تکرار شده است ،ردیف نیست ؛ چون معنای دو کلمه متفاوت است .در این صورت آن دو هم قافیه می شوند.

مثلا در بیت زیر (پرم) قافیه است:

 

اگر یک سر مو فراتر پرم       فروغ تجلی بسوزد پرم

 

پرم در مصرع اول :پرواز کنم

پرم در مصرع دوم: بال و پر من

 

3. گاهی ردیف یک جمله ی تکراری است.

مثلا در بیت:

چشمه های خروشان تو را می شناسند     موج های پریشان تو را می شناسند 

 

(تو را می شناسند )ردیف است  و قافیه ها: (خروشان   و   پریشان )است.

 

 

خود ارزیابی:

آیا می دانید ردیف و قافیه در بیت زیر کدام است؟

 

بیا که خانه ی دل بی رخ تو نور ندارد

درآ که خانه ی دل بی رخ تو نور ندارد

 

 

                                           


پاسخ:

 

بیا/درآ  :قافیه ها

که خانه ی دل بی رخ تو نور ندارد:ردیف



موضوعات مرتبط: ردیف و قافیه , قافیه و ردیف

تاريخ : ۱۳٩۳/٧/٢٦ | ٥:٢۳ ‎ق.ظ | نویسنده : وینا | نظرات ()