رباعی :

کم گوی و به جز مصلحت خویش مگوی

چیزی که نپرسند تو از پیش مگوی

دادند دو گوش ویک زبانت ز آغاز

یعنی که دو بشنو و یکی بیش مگوی

 

به نظر می رسد این رباعی که در کتاب  فارسی پایه ی سوم بنام خواجه نصیر الدین توسی ثبت شده است، از بابا افضل کاشانی باشد.این دو حکیم بزرگوار معاصر و هم دوره بوده اند.

حکیم افضل الدین محمد مرقی کاشانی از معروف به بابا افضل از حکیمان و شاعران و نویسندگان معروف قرن هفتم هجری و مردی پر اندیشه و صاحب ذوق بود .

ولادتش در اواخر قرن ششم  در مَرَق ،قصبه ای در 5 فرسخی کاشان اتفاق افتاد و در سال 667 از دنیا رفت.

از آنجا که نسب تعلیم خواجه نصیر الدین توسی به یک واسطه به او می رسید، و بابا افضل اندکی بیشتر، تقدم زمانی نسبت به خواجه نصیر (ولادت 597 ؛ فوت: 672) داشته است و همچنین این رباعی در دیوان بابا (ص210) به او منسوب است،بهتر است بنام بابا افضل ثبت شود.هر چند در کتاب با ارزش اخلاق ناصری  خواجه نصیر که منثور است معانی و مفاهیم همین رباعی  در قالب نثر آمده و خواجه آن را از قول حکیمی آورده است.

البته این موضوع باز هم نیاز به پژوهش بیشتری دارد ؛چون مجموعه ی اشعار خواجه نصیر هم که به 700بیت می رسد باید مورد بررسی قرار گیرد. (؟) 

به هر حال، سخن از هر که باشد مفهوم ان بسیار لطیف و ظریف است.

 

منبع: دیوان و رساله ی المفید بابا افضل ،به تصحیح:فیضی.عاطفی و...،تهران.زوار.1363. ص210

تاریخ ادبیات ایران.صفا.گزیده.ج2)



موضوعات مرتبط: کم گوی و به جز مصلحت خویش مگوی , فارسی دوره ی راهنمایی

تاريخ : ۱۳٩۳/٢/٧ | ٥:۳٤ ‎ب.ظ | نویسنده : وینا | نظرات ()