نام ها و انواع دیگرفعل ماضی:

 

1.ماضی مستمَر (ملموس):

مستمر به معنای در حال جریان است. نام دیگرملموس هم (ناتمام )است. وقتی فعلی در گذشته در شُرُف اتفاق افتادن یا در حال اتفاق افتادن در زمان گذشته باشد:

 

 روش ساخت: داشت+شناسه+ماضی استمراری(می+بن ماضی+شناسه)

مثال:

داشتم ناهار می خوردم که تلفن زنگ زد.

مؤذن داشت اذان  می گفت که پدرم از سفر آمد.

 

یاد آوری اول

 

1.دقت کنید که شش صورت فعل کمکی (معین) داشت در ابتدای فعل اصلی می آید بعد هم شش صورت فعل ماضی استمراری.

2.به ماضی مستمر (ماضی استمراری مستمر)هم گفته اند.

 

 

2.ماضی ملموس نقلی:

 

این فعل از ماضی نقلی (داشتن) وماضی نقلی فعل اصلی ساخته می شود .این نوع ماضی در آثار متقدمان نیامده و استعمال ان خاص زبان محاوره است.اخیرا از دوره مشروطه به بعد درآثار برخی نویسندگان زبان محاوره ای  کاربرد داشته است:

مثال:

مثل هرروز با یک نفر از دوستانش داشته می رفته که صدای مهیبی می شنود.

 

 

3.ماضی بعید(دور)(مقدم):

روش ساخت: بن ماضی فعل اصلی +بود+شناسه

گفته بودم،گفته بودی ، گفته بود....

 

 

4.ماضی ابعد(دورتر)(بعید کامل):

 

روش ساخت: بن ماضی +ه+ ماضی نقلی( بودن){بن ماضی +ه+ام.ای.است.ایم اید.اند)

خورده بوده اید. گفته بوده ایم...

 

5.ماضی نقلی(کامل):

روش ساخت: بن ماضی +ه+ام.ای.است.ایم .اید .اند

شنیده ام.دیده ای.رفته است.خوانده ایم...

 

یاد آوری مهم دوم

شناسه در ماضی نقلی (م.ی.یم.ید.ند)می باشد و الف ابتدای این شناسه ها در حقیقت مخفف فعل(است) بوده که امروزه در سوم شخص مفرد آن به صورت کامل،باقی مانده ولی در بقیه ی ساختها (الف) باقی مانده است.

 

مثال 1.

برای شکل قدیمی ماضی نقلی در ساخت های دیگر:

 

آن شنیدستی که در اقصای غور        بارسالاری بیفتاد از ستور

شنیده استی= شنیده ای

 

مثال 2.

 

شبی در محفلی با آه وسوزی           شنیدستم که مرد پاره دوزی

شنیده استم=شنیده ام

 

یادآوری سوم

در سوم شخص مفرد ماضی نقلی می توان فعل معین(کمکی ) را حذف کرد.این کار گاهی با وجود قرینه و گاهی بدون قرینه انجام می شود:

به تجربه ثابت شده که انسان تحت تأثیر رفتار و کردار دوست خود قرار می گیرد.

= ثابت شده است

 

 

6.ماضی نقلی مستمر(استمراری کامل):

 

روش ساخت: می+ ماضی نقلی{ بن ماضی +ه+ام.ای.است.ایم .اید .اند}

 

می شنیده ام.می دیده ای...

 

 

به ترکیب(بن ماضی +ه ) صفت مفعولی هم گفته می شود:    شنیده.ریخته.ساخته

 

 

منابع:دستور زبان:انوری و گیوی/پژوهشی تازه در دستور زبان:جعفری/دستور زبان:خطیب رهبر

 



موضوعات مرتبط: انواع دیگر فعل ماضی

تاريخ : ۱۳٩٢/۱٠/٢٩ | ۱٢:٥۱ ‎ب.ظ | نویسنده : وینا | نظرات ()