چهار پاره(دوبیتی های پیوسته ی نو)

 

که گاهی به غلط به ان رباعیات پیوسته می گویند قالبی است که مقارن با شعر نو به وجود امد  و ان مرکب است از بندهای دو بیتی است که با هم افتراق قافیه و اتحاد معنی دارند.به عبارت ساده تر ان که این شعر شامل پند دوبیتی است با قافیه های متفاوت ولی کل شعر از نظر معنا با هم در ارتباط است و به هم مربوط است.معمولا مصرع های زوج (سمت چپ )هم قافیه اند.

برخی از شاعران قافیه را در مصرع های دیگر به صورت ضربدری هم آورده اندیا مصرعهای سمت راست هم قافیه دارند مثل شعر(مرغ شباهنگ )ملک الشعرا ی بهار، ولی معمول همانست که گفتیم.

موضوع چهار پاره:بیشتر اجتماعی و غنایی است اما می تواند برای موضوعات دیگرهم به کار رود.

از معروفترین سرایندگان:فریدون توللی .پرویز خانلری.فریدون مشیری.

 

در فارسی پایه هفتم شعرهای زیر در قالب چهارپاره است:

زنگ آفرینش (صبح یک روز نو بهاری بود،قیصر امین پور،ص:12)

با نسیمی که می رسد از راه( روشن  و گرم و زندگی پرداز،محمد جواد محبت،ص:36)

 فرشته ی مهر (مادر ای مریم بزرگ زمان ،نصرالله مردانی،ص:59 ).

 

نمونه از فریدون توللی:

بلم آرام چون قویی سبک بار     

 به نرمی بر سر کارون همی رفت

به نخلستان ساحل قرص خورشید  

  ز دامان افق بیرون همی رفت

 

شفق بازی کنان در جنبش باد   

  شکوه دیگر و راز دگر داشت

به دشت پر شقایق باد سرمست 

تو پنداری که پاورچین گذر داشت

 

 


جوان پارو زنان بر سینه ی موج
بلم می راند و جانش در بلم بود
صدا سر داده غمگین در ره باد
گرفتار دل و بیمار غم بود

 

دو زلفونت بود تار ربابم
چه می خواهی از این حال خرابم
تو که با مو سر یاری نداری
چرا هر نیمه شو آیی به خوابم

 

درون قایق از باد شبانگاه
دو زلفی نرم نرمک تاب می خورد
زنی خم گشته از قایق بر امواج
سر انگشتش به چین آب می خورد

 

صدا چون بوی گل در جنبش آب
به آرامی به هر سو پخش می گشت
جوان می خواند سرشار از غمی گرم
پس دستی نوازش بخش می گشت

 

تو که نوشم نئی نیشم چرایی
تو که یارم نئی پیشم چرایی
تو که مرهم نئی ریش دلم را
نمک پاش دل ریشم چرایی

 

خموشی بود و زن در پرتو شام
رخی چون رنگ شب نیلوفری داشت
ز آزار جوان دل شاد و خرسند
سری با او، دلی با دیگری داشت

 

ز دیگر سوی کارون زورقی خرد
سبک بر موج لغزان پیش می راند
چراغی کورسو می زد به نیزار
صدایی سوزناک از دور می خواند

 

نسیمی این پیام آورد و بگذشت:
چه خوش بی مهربونی هر دو سربی
جوان نالید زیر لب به افسوس
که یک سر مهربونی، درد سر بی



موضوعات مرتبط: چهارپاره , دوبیتی های پیوسته نو

تاريخ : ۱۳٩٢/٧/٢٦ | ۱٢:۱٦ ‎ب.ظ | نویسنده : وینا | نظرات ()