به این ابیات توجه کنید:

 

دلم رفت آنکه با صبر آشنا بود    خطا گفتم مرا خود د ل کجا بود

(امیر خسرودهلوی)

چه زشت و چه زیبا همه نقش قلم اوست   

نـــــی نـــی نکند زشت نگــــــارنده ی زیبا

آن خال که دیده بر رخت می بیـــــند       

 زاغی است که جز بر گل تر ننشیند

نی نی غلطم که در گلستان رخت      

هندو بچه ای برهنه گل می چیند

 

 

تئ مشت درشت روزگاری از گردش قرن ها پس افکند

نی نی تو نه مشت روزگاری

ای کوه نیم ز گفته خرسند

تو قلب فسرده ی زمینی

از درد ورم نموده یک چند   (قصیده دماوندیه از ملک الشعرای بهار)

 

شاعر در بیتی سخنی بر زبان می آورد و در ابیات بعد از گفته ی خود باز می گردد و به عبارتی حرفش را پس می گیرد که بدان آرایه ی ادبی بازگشت یا رجوع یا استدراک گویند.


در این نمونه ها هنرمند و شاعر  نخست  سخنی می گوید سپس از آنچه گفته سر باز می زند و اظهار پشیمانی می کند و سخنی بهتر و پسندیده تر از قبل می گوید .انگار حرف قبلی خود را پس گرفته و از آن باز می گردد. این آرایه ی ادبی را رجوع یا باز گشت می نامند. 

آیامی توانید نمونه های دیگر رجوع را پیدا کنید؟



موضوعات مرتبط: آرایه ادبی رجوع , آرایه ادبی بازگشت , رجوع و بازگشت , آرایه ادبی استدراک

تاريخ : ۱۳٩٠/۱۱/۱٧ | ۱٠:٢۳ ‎ق.ظ | نویسنده : وینا | نظرات ()